W gminie Studzienice ruszy kampania informacyjna o kaszubskich tablicach. Wójt Bogdan Ryś chce, by nowe znaki stanęły już latem. „Chcemy jeszcze bardziej uwypuklić naszą kaszubskość" - mówił w Radiu Kaszëbë

SŁUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 22.10.2026

Powrót do pomysłu z 2021 roku. Długie wieczory sprzyjają rozmowom

Samorząd Studzienic po raz drugi podejmuje formalne starania o wprowadzenie kaszubskich nazw miejscowości we wszystkich 11 sołectwach. Pierwsze podejście miało miejsce jesienią 2021 roku, kiedy Rada Gminy podjęła uchwałę o konsultacjach, a wójt wydał stosowne zarządzenie. Ze względu na prowadzenie procedury głównie w formie internetowych ankiet, udział mieszkańców okazał się zbyt niski, by pozytywnie zakończyć cały proces.

Obecnie władze gminy porządkują i weryfikują dokumentację z poprzedniego naboru. Choć tegoroczne rozmowy przy okazji zebrań wiejskich poświęconych funduszowi sołeckiemu pokazały, że mieszkańcy są przychylni pomysłowi, frekwencja wciąż nie była wysatrczająca. Samorząd zamierza wykorzystać nadchodzące miesiące na bezpośrednie działania informacyjne.

Sołtysi, sieć i wsparcie eksperckie

Nowa strategia zakłada rezygnację z wyłącznie cyfrowego zbierania głosów na rzecz bezpośredniego zaangażowania liderów lokalnych społeczności. Kluczową rolę w procesie mają odegrać sołtysi, którzy podczas regularnych spotkań w urzędzie otrzymają niezbędne materiały edukacyjne do przekazania mieszkańcom.

SŁUCHAJ: Gość Dzień Dobry Kaszuby: „Bogdan Ryś: Wprowadzenie kaszubskich tablic w gminie Studzienice".

Do przygotowania kampanii włączone zostaną również doświadczenia innych kaszubskich samorządów oraz wsparcie merytoryczne Łukasza Grzędzickiego z Urzędu Marszałkowskiego Województwa Pomorskiego. Działania te mają na celu dokładne wyjaśnienie procedury formalnej oraz rozwianie wątpliwości dotyczących m.in. ewentualnych wymian dokumentów osobistych, które przy wprowadzaniu dodatkowych nazw nie są wymagane.

Nauka kaszubskiego częścią strategii

Plan montażu tablic wpisuje się w szerszą strategię podtrzymywania dziedzictwa kaszubskiego. Widać to również w edukacji kaszubskiej. W trzech gminnych szkołach podstawowych na lekcje języka kaszubskiego uczęszcza obecnie aż 286 uczniów. Oznacza to, że blisko 67% wszystkich dzieci w gminie poznaje język, historię i tradycje Kaszub.

Lekcje języka kaszubskiego odbywają się we wszystkich trzech gminnych szkołach podstawowych:

• Szkole Podstawowej im. Ks. Antoniego Peplińskiego w Studzienicach,

• Szkole Podstawowej im. Tajnej Organizacji Wojskowej „Gryf Pomorski” w Półcznie,

• Szkole Podstawowej w Ugoszczy.

Finansowanie z budżetu państwa i korzyści promocyjne

Jednym z najczęściej powielanych mitów w gminie jest przekonanie o konieczności wydatkowania środków z lokalnego budżetu na zakup nowych znaków. Tymczasem procedura finansowania dwujęzycznego oznakowania w gminach wpisanych do rejestru gmin, na których terenie używany jest język pomocniczy, jest w całości pokrywana z budżetu państwa.

Kaszubska tożsamość jest już widoczba w przestrzeni publicznej gminy – przykładem może być uszyta w Ugoszczy najdłuższa kaszubska flaga. „Potrzebujemy więcej takich symboli" - podkreśla wój. „Chcemy, żeby język kaszubski w naszej gminie żył" - dodaje. Dwujęzyczne tablice chciałby widzieć już latem.

Redakcja: Sylwia Bartosik, Rafał Prokop, Katarzyna Sudoł
Opracowanie: Weronika Koszałka
Fot. ilustracyjne

CZYTAJ WIĘCEJ

• Dwujęzyczne tablice w Studzienicach. Będą konsultacje!

• Czy w Gdyni będą tablice po kaszubsku? Ruszyły konsultacje

• Tablice i język kaszubski w Cewicach. Wójt wyjaśnia spór

Sprawa dwujęzycznych, polsko-kaszubskich tablic w gminie Cewice od lat wywołuje liczne kontrowersje i nieporozumienia. Wójt gminy Jerzy Bańka na antenie Radia Kaszëbë odniósł się do narastających doniesień medialnych. Mówił o przyczynach wstrzymania projektu sprzed lat oraz przedstawił aktualne stanowisko samorządu. W rozmowie poruszono również kluczowy problem finansowania edukacji kaszubskiej w szkołach.

SŁUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 14.10.2026

Sfałszowane podpisy i brak finansowania z budżetu

Procedura zmierzająca do ustawienia 50 dwujęzycznych tablic rozpoczęła się w 2015 roku z inicjatywy lokalnego oddziału Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego. Mimo że pomysł zyskał początkowe poparcie Rady Gminy, realizacja projektu została zatrzymana z powodu nieprawidłowości podczas konsultacji społecznych.

„Problem wyniknął z wątpliwości co do autentyczności złożonych przez nich podpisów. Postępowanie prowadziła Prokuratura Rejonowa w Lęborku. Ustalono m.in., że faktycznie doszło do podrobienia pewnej ilości podpisów przez osobę zbierającą. W listopadzie 2017 roku skierowano do Sądu Rejonowego akt oskarżenia” – cytował na antenie wójt Jerzy Bańka.

Ekspertyza grafologa potwierdziła fałszerstwo, co w 2018 roku zakończyło się wyrokiem skazującym dla radnego zaangażowanego w zbieranie podpisów. Wójt wyjaśnił także, że gmina nie odsyłała dotacji do budżetu państwa, ponieważ w związku z przerwaniem procedury środki na montaż tablic nigdy nie zostały jej przekazane. Po zmianie władz nowa rada jednomyślnie sprzeciwiła się kontynuowaniu działań obarczonych błędami poprzedników.

Inicjatywa po stronie mieszkańców

Fiasko wywołane niechlubnym incydentem nie przekreśla jednak samej idei obecności języka kaszubskiego w przestrzeni publicznej. Jerzy Bańka zaznacza, że kluczowy impuls musi wyjść bezpośrednio od lokalnej społeczności.

„Chciałbym jednoznacznie zaznaczyć, że jeżeli wpłynie wniosek mieszkańców gminy Cewice do mnie, do rady, że chcą, żeby rozpocząć procedurę wprowadzenia tych nazw, ja uruchomię z całą starannością tą procedurę, zrobię to w sposób czytelny, transparentny i uczciwy” – zadeklarował Jerzy Bańka.

SŁUCHAJ: Gość Dzień Dobry Kaszuby: „Tablice i język kaszubski w Cewicach. Wójt wyjaśnia spór"

Apel o reformę subwencji na naukę języka kaszubskiego

Obok kwestii tablic dwujęzycznych wójt Cewic zwrócił uwagę na systemowy problem związany z finansowaniem lekcji języka kaszubskiego w szkołach. Obecne regulacje prawne nakładają sztywny limit do 16 uczniów w grupie lekcyjnej, co generuje spore trudności finansowe dla samorządu.

Przekroczenie tego progu osobowego wiązało się dla gminy z dotkliwą sankcją finansową – koniecznością zwrotu ponad 300 tys. zł przyznanej wcześniej subwencji oświatowej. Z tego powodu włodarz gminy zaapelował do władz państwowych o zmianę zasad przyznawania środków, tak aby przepisy lepiej odpowiadały realiom wiejskich szkół i nie karały samorządów za wysokie zainteresowanie nauką kaszubskiego.

Przyszłość kaszubskich nazw na tablicach w gminie Cewice zależy teraz wyłącznie od oficjalnego wniosku mieszkańców. Przegląd zasad naliczania subwencji oświatowej pozostaje natomiast wyzwaniem dla rządzących.

Autor: Sylwia Bartosik
Opracowanie: Agnieszka Łukasik
Fot. wizualizacja / ZKP Cewice

CZYTAJ WIĘCEJ

• Kongres nauczycieli kaszubskiego i gala Bëlny Szkólny w KPRM

• Gdynia z dwujęzycznymi tablicami. Kaszubskie nazwy na wjazdach

• Środki na język kaszubski. Ryszard Wenta o wyzwaniach edukacji [CSB]

SŁUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 13.07.2026

Kaszubska wersja obok polskiej ma widnieć na wjazdach do miasta. Jeszcze w te wakacje Rada Miasta zajmie się uchwałą w tej sprawie, w związku z poparciem udzielonym przez Gdynian dla tej inicjatywy w niedawnych konsultacjach. 

„Znakomita większość Gdynian opowiedziała się za tym, że chcieliby widzieć dwujęzyczne tablice na wieździe do miasta. Ja we wtorek podpisałam projekt uchwały, którą skierowałam do Rady Miasta w sierpniu. Mam nadzieję, że radni poprą ten wniosek i te tablice po przeprowadzeniu odpowiedniej procedury również z ministerstwem pojawią się na wieździe. I przypominamy, to miasto za to nie płaci. Miasto za to nie płaci. Te tablice staną na wjazdach do miasta. Mam nadzieję, że to się wydarzy jeszcze w tym roku".

Gdynia była w sobotę czarno-złota i symbolicznie taka pozostanie, bo na siedzibach Urzędu Miasta już na stałe zawisły kaszubskie flagi. 

Tę symbolikę pochwalił w naszym studiu wójt Szemuda - Ryszard Kalkowski, przypominając, że od ubiegłorocznego zjazdu w jego gminie jest ogromna, czarno-złota chorągiew.

Podkreślał też znaczenie zjazdów dla wzmacniania kaszubskiej tożsamości i promocji Kaszub. 

„Jednô i dobra atmosfera przede wszëtczim. No i jesz jednô rzec – wa dobrą robòtã robita. Radio Kaszëbë. Wiémë, że lëdze, jak tu przëjeżdżają, specjalnie przełączają na tã waszą stacjã. I to je téż baro fejn sprawa i regionalnie rozpòznôwalné. Przez to, turisticznie, më w Pòlsce, mëszlã, że mdze taczi czas, że to mdze tak jak Gùrole, że do nas mdą przëjeżdżalë, bò tu piękné stronë mómë, ale chòdzy ò tich lëdzy. A tich lëdzy, włôsnie dzãka tim zjazdom, także wszëtczich, partë wszëtczich z całëch Kaszëbów serdeczno pòzdrôwiómë i tak dzałôjta, żebë młodémù pòkòleniù pòkazëwac. Próbùjta gadac, mimo przeszkód, czasã lepi, czasã gòrzi mdze, ale gadôjta, bò ten jãzëk to je przëszłosc.”

Ryszard Kalkowski za swoją aktywność na polu promocji kaszubskiej kultury i języka został w sobotę wyróżniony nagrodą „Bursztynowa Klëka''. Samorządowcom przyznaje ją od czterech lat zarząd główny Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego. 

Autor: Sylwia Bartosik,
Opracowanie: Agnieszka Łukasik
Fot. Radio Kaszëbë

SŁUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 09.04.2026

Choć gmina chwali się przywiązaniem do kaszubskich korzeni poprzez dwujęzyczne nazwy ulic, to z dodaniem kaszubskich nazw na rogatkach czekała ponad 20 lat od wprowadzenia przepisów dających taką możliwość.  „Trudno odpowiedzieć skąd ta zwłoka" - skomentował burmistrz Jastarni na naszej antenie podkreślając, że rządzi od dwóch lat.

„Od samego początku tej kadencji też zwracam uwagę na tą naszą tożsamość. kazałem zawisić przed Urzędem flagę kaszubską, aby ten aspekt przynależności właśnie był, jak najbardziej widoczny. Dlatego uważam, że powstanie tych tablic zamieszczeni, to takie będzie zwieńczenie, pokazanie, tutaj też są kaszubi i tu są ludzie, którzy się utożsamiają z tym regionem, z tym językiem. Tym bardziej też widzimy, że już coraz więcej gmin też poszło tym śladem".

Konsultacje społeczne dotyczyć będą wprowadzenia dwujęzycznych tablic w Jastarni i Kuźnicy. Nie obejmują Juraty, bo jak tłumaczy burmistrz - ta miejscowość nie ma kaszubskich tradycji. Zbieranie opinii to ustawowy wymóg, ale Bartosz Selin jest przekonany, że odzew mieszkańców będzie pozytywny.  

„Ja sam wierzę, że tak będzie i ja sam będę głosował na tym, żeby te nazewnictwo, miejscowości Jastarnia i Kuźnica były właśnie w języku kaszubskim i polskim".

SŁUCHAJ: Gość Dzień Dobry Kaszuby - Dwujęzyczne tablice w Jastarni. Ruszają konsultacje 09.04.2026

Konsultacje w formie ankiety potrwają od 13. do 26. kwietnia. Burmistrz dodawał na naszej antenie, że ten rok w gminie upłynie także na świętowaniu stulecia portu w Jastarni.

Autorzy: S. Bartosik, K. Sudoł, R. Prokop / zdj. Radio Kaszëbë

W konsultacjach wzięło udział 222 mieszkańców gminy, spośród których 215 osób, czyli 97% uczestników, opowiedziało się za wprowadzeniem dodatkowych nazw miejscowości w języku kaszubskim. Poza nazwami miejscowości gmina Kosakowo planuje także częściową wymianę tablic z nazwami ulic. Na ten cel zabezpieczono środki w budżecie gminy na ten rok.

Niedawno proces wymiany tablic na dwujęzyczne rozpoczął się w sąsiedniej gminie Puck.  

Autor: P. Szyca / zdj. UG w Kosakowie 

Trasa Kaszubska będzie się też oficjalnie nazywać Kaszëbskô Darga. Ministerstwo Infrastruktury ogłosiło swoją decyzję w mediach społecznościowych. Podkreślono tam, że dziś obchodzimy Dzień Jedności Kaszubów świętując pierwszą pisemną wzmiankę o Kaszubach z XII wieku

„To wyjątkowy moment by podkreślić dumę i bogactwo kaszubskiej kultury” - czytamy w komunikacie.

Na Trasie Kaszubskiej pojawią się też dwujęzyczne tablice, podkreślające historyczny i kulturowy charakter Kaszub. Jest więc pozytywna odpowiedź na starania kaszubskich działaczy, by podróżujący drogą ekspresową S6 od razu widzieli, że przejeżdżają przez Kaszuby. Jak czytamy we wpisie Ministerstwa Infrastruktury, „to ważny krok w kierunku promocji i ochrony kaszubskiej tożsamości”.

Autor: Sylwia Bartosik / fot. Ministerstwo Infrastruktury