Dwa dni debat o tożsamości regionu

Organizowana w Wejherowie konferencja to jedno z najważniejszych wydarzeń naukowych w regionie, poświęconych dziedzictwu kulturowemu i językowemu. Program tegorocznej edycji koncentruje się przede wszystkim na działalności oraz wizerunku kobiet w historii i tradycji kaszubskiej. Wstęp na wszystkie panele dyskusyjne oraz towarzyszące im promocje książek jest całkowicie wolny.

Badacze z ośrodków akademickich z całego kraju przyjrzą się m.in. historycznej roli kobiet w społeczności lokalnej, ich twórczości artystycznej, tradycjom haftu kaszubskiego, a także procesom emancypacyjnym. Nie zabraknie również odniesień do wierzeń ludowych i postaci kobiecych w słowiańskiej mitologii.

SŁUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 22.10.2026

Unikalna okazja do rozmowy z ekspertami

Wydarzenie stanowi wyjątkową przestrzeń wymiany wiedzy pomiędzy naukowcami a mieszkańcami regionu. Jak podkreślają organizatorzy, konferencja umożliwia bezpośredni kontakt z najnowszymi wynikami badań, które rzadko trafiają do masowych publikacji.

„Po prostu spotkanie z różnymi poglądami na temat Kaszub, różnymi obrazami tego, jak są Kaszuby, no i też po prostu dowiedzenie się czegoś więcej o Kaszubach. Czegoś, z czego nie można wyciągnąć z gazety czy z jakiejś popularnej książki, tylko właśnie można doświadczyć, można zadać pytanie. Więc naprawdę jest to okazja też do spotkania właśnie z ludźmi, którzy się zajmują Kaszubami.” - mówi dr Mateusz Szuba, Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Kaszubsko-Pomorskiej

Wykłady również po kaszubsku

Istotnym elementem wydarzenia będzie żywy język regionalny. Część prelekcji i dyskusji zostanie przeprowadzona w języku kaszubskim, co podkreśla unikalny, lokalny charakter obrad.

V edycja konferencji „Kaszuby-Pomorze-Słowiańszczyzna. Historia, kultura, języki” rozpoczyna się w piątek o godzinie 9:00 w siedzibie Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Kaszubsko-Pomorskiej przy ul. Zamkowej 2a w Wejherowie. Spotkania potrwają dwa dni.

Autor: Sylwia Bartosik
Opracowanie: Agnieszka Łukasik 
Fot. Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Kaszubsko Pomorskiej w Wejherowie

CZYTAJ WIĘCEJ

• Język kaszubski na Uniwersytecie Warszawskim. Debata w Wejherowie

• Zanik przekazu języka kaszubskiego. Alarmujące wyniki badań

• Michał Hinc i Adam Lubocki o „Dziejach Kaszubów”. Historia bliżej ludzi

SŁUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 21.10.2026

Wielki przetarg na ulicę Hallera i ochronę zabytkowych lip

Wejherowo rozpoczyna kolejny etap wieloletniego programu rewitalizacji swojego centrum. Najważniejszym zadaniem w nowej odsłonie inwestycji będzie przebudowa historycznej ulicy Hallera, zlokalizowanej w sąsiedztwie Filharmonii Kaszubskiej. Prace przygotowawcze trwały wyjątkowo długo ze względu na ograniczenia konserwatorskie oraz konieczność zabezpieczenia rosnącego tam starodrzewu.

Ulica znajduje się w strefie zabytkowej, a rosnące przy niej lipy zostały wpisane do rejestru zabytków. Przebudowa obejmie nie tylko nową nawierzchnię i chodniki, ale także gruntowną modernizację infrastruktury podziemnej - w tym sieci gazowej i kanalizacyjnej.

Bardzo długo trwało uzyskanie pozwolenia na budowę. Mamy to pozwolenie na budowę. Nowe chodniki, nowa nawierzchnia, ale także nowe wszystko, co pod ziemią zostanie wymienione: instalacje, między innymi gazowa, kanalizacyjna. Także to, co bardzo ważne, to będziemy chronić te drzewa, lipy tam rosnące, tak aby to wszystko współgrało na tej ulicy. Nie będzie to proste na pewno. Także nowe nasadzenia, bo to także takie nowe tereny zielone w ramach tej ulicy - wyjaśnia Arkadiusz Kraszkiewicz, zastępca prezydenta Wejherowa.

OGLĄDAJ: Gość Dzień Dobry Kaszuby, Arkadiusz Kraszkiewicz: Rewitalizacja Śródmieścia Wejherowa

Unijne miliony i przebudowa kolejnych rejonów miasta

Całkowity koszt zaplanowanych prac wyniesie prawie 13 mln zł. Kluczowym elementem finansowania jest umowa podpisana z marszałkiem województwa pomorskiego, zapewniająca wsparcie ze środków Unii Europejskiej.

Unijne dofinansowanie opiewa na kwotę 6 mln 700 tys. zł, natomiast samorząd Wejherowa dołoży z budżetu miasta kolejne 6 mln zł.

Równolegle z pracami na ulicy Hallera — miejscu związanym z przedwojenną historią miasta i postaciami burmistrza Teodora Bolduana czy architekta Stanisława Wyganowskiego - zaplanowano odnowienie kolejnych obszarów Śródmieścia. Zagospodarowane zostaną tereny przy ulicy Bukowej, Północnej oraz działka po dawnej kotłowni przy ulicy Harcerskiej. To kontynuacja zmian, które w poprzednich latach objęły m.in. Park Miejski, ulicę Wałową, Park Kaszubski, Park Cedron oraz ulice św. Anny i Kopernika.

SŁUCHAJ: Gość Dzień Dobry Kaszuby, Arkadiusz Kraszkiewicz: Rewitalizacja Śródmieścia Wejherowa

Działania społeczne i integracja mieszkańców

Zastępca prezydenta Wejherowa podkreślaj, że rewitalizacja infrastrukturalna jest ściśle połączona z tzw. projektami miękkimi, których celem jest odbudowa więzi społecznych i aktywizacja lokalnej społeczności.

W ramach projektu na ulicy Hallera organizowane będą wydarzenia integracyjne, takie jak Dzień Sąsiada czy Dzień Ulicy, połączone ze wspólnym sadzeniem i pielęgnacją nowej zieleni. Odnowione centrum ma tworzyć spójną całość z pobliską Kalwarią Wejherowską, co ma podnieść atrakcyjność miasta zarówno dla mieszkańców, jak i odwiedzających je turystów.

Nowy etap rewitalizacji Śródmieścia Wejherowa łączy ochronę dziedzictwa z modernizacją kluczowej infrastruktury. Inwestycja ma usprawnić ruch i stworzyć nowe przestrzenie zielone w sercu miasta.

Redakcja: Sylwia Bartosik, Rafał Prokop 
Opracowanie: Agnieszka Łukasik 
Fot. Radio Kaszëbë

CZYTAJ WIĘCEJ

• Agata Grenwald wygrywa Konkurs im. Jana Drzeżdżona w Wejherowie [CSB]

• Nowe życie boiska przy ul. Konopnickiej w Wejherowie

• Studio mobilne Radia Kaszëbë w Wejherowie. Rozmowy o mieście, kulturze, sporcie i kaszubskiej edukacji

SŁUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 21.10.2026

Jak mówiła na naszej antenie prezeska - jednym z zadań oddziału jest przypomnienie mieszkańcom wielokulturowego miasta, że Kaszubi są w Słupsku u siebie.

„Nôwiãkszą zwënégą je to, że wcyg tu, w Słëpskù jesmë znóni ë mòmë planë co do tegò, bë jesz w przińdnotë dzejac. 50 lat to czas, w jaczim dzejelë na rzecz mieszkańców Słëpska ë Słëpskòwi Kresù.” – pòdczorchniała Karolina Keler.

Słupski oddział ZKP organizuje co kwartał mszę z kaszubską liturgią, są spotkania przy kawie, biesiada w karnawale oraz występy gwiżdży i spotkania z Gwiazdorem. Stawiają tam na wydarzenia dla całych rodzin, by podtrzymywać więzi i zachęcać młodzież do mówienia po kaszubsku.

„Dzysô lëdze wzérają na to, co widzą terô, a nié znają historie Pòmòrza. Historiô Słëpska je òsoblëwi, do 1954 rokù to bëłë zemie niemiecczi. Dlôte téż dzysô w wezdrzatkù mieszkańców na kaszëbiznã je nawetka gwësnô egzotika. Rozmajitosc kùlturë w Słëpskù je piãknô, ale më, Kaszëbi, mùszimë zacht zrobic, żebë nas widzelë jakno tëch, chterni są stąd.” - wëjasnia Keler.

SŁUCHAJ: Rozmowa Na Widnikù Kaszëbë: 50 lat Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego | Karolina Keler o tożsamości Słupska

Działalność oddziału ZKP w Słupsku idzie w parze z nauczaniem kaszubskiego w szkołach - podkreślała jego prezes na naszej antenie. 

Redakcja: Sylwia Bartosik, Agnieszka Łukasik 
Opracowanie: Agnieszka Łukasik 
Fot. Szkoła Podstawowa nr 2 w Słupsku

CZYTAJ WIĘCEJ

• Druga kobieta na czele ZKP. Bożena Ugowska o przyszłości organizacji

• Kongres nauczycieli kaszubskiego i gala Bëlny Szkólny w KPRM

Właściciele przydomowych instalacji fotowoltaicznych zyskują nową szansę na znaczące obniżenie rachunków za prąd. Rusza ogólnopolski nabór wniosków o dofinansowanie przydomowych magazynów energii. Na ten cel przeznaczono aż miliard złotych.

SŁUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 19.10.2026

O szczegółach programu i wymogach technicznych na antenie Radia Kaszëbë mówiła Monika Porazik, doradca z Działu Doradców Energetycznych Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku.

Kto i ile może zyskać? Kwoty dofinansowania

O dotację mogą ubiegać się osoby fizyczne rozliczające się w umowie prosumenckiej, których instalacja jest podłączona do sieci dystrybucyjnej. Wartość wsparcia zależy od przyjętego systemu rozliczeń z operatorem:

• Do 16 000 zł – dla osób rozliczających się w nowym systemie (net-billing),

• Do 8 000 zł – dla osób korzystających ze starszego systemu rozliczeń (net-metering).

Warto zaznaczyć, że w przeciwieństwie do popularnego programu „Czyste Powietrze”, w tym przypadku nie obowiązują progi dochodowe.

„Nabór jest rozpisany na rok, ale jeśli pula środków wyczerpie się wcześniej, zostanie zamknięty. Warto być w tej wcześniejszej grupie złożonych wniosków. Nie ma żadnych kryteriów dochodowych. Jeśli jest się osobą fizyczną i rozlicza się energię w umowie prosumenckiej, można składać wniosek" - podkreśla Monika Porazik.

OGLĄDAJ: Dzień Dobry Kaszuby: „Monika Porazik: Dotacje na magazyny energii"

Dotacje obejmują również magazyny ciepła, falowniki hybrydowe niezbędne do współpracy magazynu z instalacją OZE oraz specjalną premię za wybór urządzeń wyprodukowanych na terenie Unii Europejskiej. Dofinansowaniu nie podlega natomiast sam montaż paneli fotowoltaicznych.

Kluczowe wymogi techniczne magazynów energii

Aby otrzymać wsparcie, urządzenie musi spełniać rygorystyczne parametry techniczne. Wymagana pojemność magazynu nie może być niższa niż 10 kWh oraz nie może być mniejsza niż dwukrotność mocy zainstalowanej instalacji OZE (przykładowo: dla instalacji fotowoltaicznej o mocy 8 kW minimalna pojemność magazynu to 16 kWh).

SŁUCHAJ: Dzień Dobry Kaszuby: „Monika Porazik: Dotacje na magazyny energii"

Program skierowany jest wyłącznie do instalacji typu on-grid. Systemy wyspowe (off-grid), które nie oddają nadwyżek prądu do sieci, są wykluczone z dofinansowania.

„Magazyn przydaje się, gdy instalacja produkuje najwięcej prądu, a nas nie ma w domu, bo jesteśmy w pracy. Mając instalację fotowoltaiczną, prąd nie produkuje się w nocy w takiej ilości ze słońca. Magazynując go w ciągu dnia, jesteśmy w stanie wykorzystać go w godzinach wieczornych i nocnych" - wyjaśnia doradca WFOŚiGW w Gdańsku.

Jak prawidłowo złożyć wniosek i uniknąć błędów?

Procedura wymaga całkowitego zakończenia inwestycji przed formalnym wystąpieniem o pieniądze. Magazyn energii musi być odebrany i zgłoszony do Operatora Sieci Dystrybucyjnej (OSD).

Wnioski składane są wyłącznie drogą elektroniczną poprzez Generator Wniosków o Dofinansowanie. Do formularza należy dołączyć komplet dokumentów:

• Zaświadczenie o przyłączeniu magazynu od operatora sieci,

• Protokoły odbioru robót,

• Faktury imienne dokumentujące zakup i montaż,

• Zdjęcia tabliczek znamionowych zamontowanych urządzeń.

Ekspertka zwraca uwagę na częsty błąd formalny, który prowadzi do odrzucenia dokumentów podczas oceny w Narodowym Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Warszawie.

„Z tego, co wiemy, często pojawia się problem, gdy faktury zakupowe są wystawione na męża, a stroną umowy kompleksowej z operatorem sieci jest żona. Faktury muszą być bezwzględnie wystawione na osobę, na którą zawarta jest umowa z operatorem" - ostrzega Monika Porazik.

Elektroniczny nabór wniosków rozpoczyna się 20 października o godzinie 9:00. O przyznaniu dotacji decyduje kolejność prawidłowo zarejestrowanych zgłoszeń.

Autor: Sylwia Bartosik 
Opracowanie: Agnieszka Łukasik 
Fot. Serwis Rzeczypospolitej Polskej

CZYTAJ WIĘCEJ

• Czyste Powietrze: Zmiany w programie i koniec starych pieców

• Eko-lekcje w gminie Bytów. Uczniowie uczą się segregacji

SŁUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 16.10.2026

Powrót za stery Arki Gdynia i klucz do sukcesu

Przed drużyną z Gdyni stoi trudne zadanie: poprawa bilansu bezpośrednich pojedynków z lokalnym rywalem oraz przełamanie słabszej passy w rozgrywkach pierwszej ligi.

Zapytany na antenie Radia Kaszëbë o najsłabszy punkt zespołu, szkoleniowiec bez wahania wskazał na zbyt łatwe tracenie bramek. Rozwiązaniem problemu ma być powrót do solidnej i konsekwentnej gry w obronie.

"Chcę zwrócić uwagę na pewien aspekt, bo tam 6:0, czy 2:0, czy 1:0 – takie wyniki zawsze się kończyły zero, więc to zero było też jednym z takich fundamentów, jeżeli chodzi o te zwycięstwa. Więc my musimy wrócić do tego zera. To nie znaczy, że mamy grać defensywnie i mamy bronić tylko i wyłącznie wyniku, bo nie po to jedziemy w niedzielę do Gdańska, ale przede wszystkim zagrać mądrze i spróbować zagrać na zero. Zagrać w obronie, nie tracić takich bramek w tak łatwy sposób, jak w ostatnim meczu" – Tomasz Grzegorczyk.

OGLĄDAJ: Gość Dzień Dobry Kaszuby: „Tomasz Grzegorczyk: Przygotowania Arki Gdynia do 49. derbów Trójmiasta"

Mobilizacja przed Derbami Trójmiasta

Derbowy pojedynek to dla kibiców obydwu drużyn jedno z najważniejszych wydarzeń w sezonie. Szkoleniowiec żółto-niebieskich nie ukrywa, że od swoich piłkarzy oczekuje maksymalnego zaangażowania oraz odpowiedniej odpowiedzi na ostatnie niepowodzenia.

"Dlatego ja oczekuję od zawodników przede wszystkim reakcji po ostatnim meczu, takiej sportowej złości i przede wszystkim pokazania takiej determinacji w chęci wygrania tych derbów. No bo tak naprawdę ci zawodnicy, tak samo jak i ja, możemy się zapisać w historii tego klubu" – Tomasz Grzegorczyk.

SŁUCHAJ: Gość Dzień Dobry Kaszuby: „Tomasz Grzegorczyk: Przygotowania Arki Gdynia do 49. derbów Trójmiasta"

Kiedy i gdzie odbędzie się mecz?

Piłkarskie Derby Trójmiasta pomiędzy Lechią Gdańsk a Arką Gdynia zostaną rozegrane w niedzielę na stadionie Polsat Plus Arena Gdańsk. Początek spotkania zaplanowano na godzinę 20:30.

Autor: Sylwia Bartosik
Opracowanie: Agnieszka Łukasik 
Fot. Arka Gdynia

CZYTAJ WIĘCEJ

• Porażka Arki Gdynia z Polonią Warszawa. Trudne powroty i derbowe tło

• Amp futbol w Gdańsku. Powstaje nowa drużyna!

Twórz współczesne pojęcia. Kaszubski nie zostaje w tyle

Celem przedsięwzięcia jest wzbogacenie zasobu słownego języka kaszubskiego o terminy, które na co dzień pojawiają się w otaczającej nas rzeczywistości – od technologii po nowe zjawiska społeczne. Organizatorzy podkreślają, że język jest żywym narzędziem komunikacji, które wymaga stałego odświeżania.

„Zachęcamy do tworzenia kaszubskich odpowiedników dla słów i pojęć obecnych we współczesnym życiu. Chcemy, żeby ten język był aktywny, a ponieważ życie podpowiada różne rozwiązania czy przedmioty, które trzeba nazwać, więc chcemy, żeby kaszubski język nie zostawał w tyle…” – mówi Jarosław Białk

SŁUCHAJ INFORMACJI: KLËKA, 16.10.2026

Sukces pierwszej edycji i duża rola młodzieży

Decyzja o kontynuacji projektu podjętego w ramach obchodów Roku Języka Kaszubskiego wynika z ogromnego zainteresowania, jakim cieszyła się jego pierwsza odsłona. Władze powiatu puckiego liczą przede wszystkim na kreatywność najmłodszego pokolenia mieszkańców Kaszub.

„Tak mi się wydaje, że ta pierwsza edycja niosła się szerokim echem po okolicy, po Kaszubach i nie tylko, i zainteresowanie młodych szczególnie ludzi wymyślaniem słówek kaszubskich czy nazywaniem przedmiotów po kaszubsku było tak fajne, że postanowiliśmy po prostu zrobić drugą edycję.” – podkreśla Jarosław Białk

Jak zgłosić własne propozycje słów?

Przedłużony nabór w konkursie „Rzeczë to pò kaszëbskù” trwa dokładnie do 30 października do godziny 14:00. Propozycje nowych słów wraz z ich opisem i znaczeniem można dostarczać na dwa sposoby:

• drogą elektroniczną na adres mailowy Starostwa Powiatowego w Pucku,

• osobiście w siedzibie Starostwa Powiatowego w Pucku.

Więcej informacji oraz szczegółowy regulamin konkursu dostępne są na stronie internetowej oraz na antenie Radia Kaszëbë.

Autor: Piotr Szyca
Opracowanie: Agnieszka Łukasik 
Fot. Starostwo Powiatowe w Pucku 

CZYTAJ WIĘCEJ

• Dlaczego Cewice rezygnują z dwujęzycznych tablic? Jerzy Bańka gościem Dzień Dobry Kaszuby

• Tablice i język kaszubski w Cewicach. Wójt wyjaśnia spór